Neutrino Atlas
DE
  1. Geschichte des Neutrinos
  2. Astronomie und Anwendung
  3. 2025

2025Experiment

JUNO beginnt mit der Datennahme

Bestätigt

Das Jiangmen Underground Neutrino Observatory in Südchina begann am 26. August 2025 mit der physikalischen Datennahme, nachdem seine 35-m-Acrylkugel mit 20 000 Tonnen Flüssigszintillator gefüllt worden war. Beobachtet von rund 17 600 großen und 25 600 kleinen Photomultipliern, liegt es 700 m unter der Erde und etwa 52,5 km von zwei Kernkraftwerken entfernt. Hauptziel von JUNO ist die Bestimmung der Neutrinomassenordnung aus der Feinstruktur des Reaktor-Antineutrinospektrums mit einer bisher unerreichten Energieauflösung von 3 Prozent.

Beschriftetes Schema des JUNO-Detektors
Schema von JUNO, dem 20 000-t-Flüssigszintillator-Detektor in Südchina, der 2025 die Datennahme begann.Bild: JUNO Collaboration: Angel Abusleme, Thomas Adam, Shakeel Ahmad, Rizwan Ahmed, Sebastiano Aiello, Muhammad Akram, Abid Aleem, Tsagkarakis Alexandros, Fengpeng An, Qi An, Giuseppe Andronico, Nikolay Anfimov, Vito Antonelli, Tatiana Antoshkina, Burin Asavapibhop, João Pedro Athayde Marcondes de André, Didier Auguste, Weidong Bai, Nikita Balashov, Wander Baldini, Andrea Barresi, Davide Basilico, Eric Baussan, Marco Bellato, Antonio Bergnoli, Thilo Birkenfeld, Sylvie Blin, David Blum, Simon Blyth, Anastasia Bolshakova, Mathieu Bongrand, Clément Bordereau, Dominique Breton, Augusto Brigatti, Riccardo Brugnera, Riccardo Bruno, Antonio Budano, Jose Busto, Ilya Butorov, Anatael Cabrera, Barbara Caccianiga, Hao Cai, Xiao Cai, Yanke Cai, Zhiyan Cai, Riccardo Callegari, Antonio Cammi, Agustin Campeny, Chuanya Cao, Guofu Cao, Jun Cao, Rossella Caruso, Cédric Cerna, Chi Chan, Jinfan Chang, Yun Chang, Guoming Chen, Pingping Chen, Po-An Chen, Shaomin Chen, Xurong Chen, Yixue Chen, Yu Chen, Zhiyuan Chen, Zikang Chen, Jie Cheng, Yaping Cheng, Yu Chin Cheng, Alexey Chetverikov, Davide Chiesa, Pietro Chimenti, Artem Chukanov, Gérard Claverie, Catia Clementi, Barbara Clerbaux, Selma Conforti Di Lorenzo, Daniele Corti, Flavio Dal Corso, Olivia Dalager, Christophe De La Taille, Zhi Deng, Ziyan Deng, Wilfried Depnering, Marco Diaz, Xuefeng Ding, Yayun Ding, Bayu Dirgantara, Sergey Dmitrievsky, Tadeas Dohnal, Dmitry Dolzhikov, Georgy Donchenko, Jianmeng Dong, Evgeny Doroshkevich, Marcos Dracos, Frédéric Druillole, Ran Du, Shuxian Du, Stefano Dusini, Martin Dvorak , Timo Enqvist, Heike Enzmann, Andrea Fabbri, Donghua Fan, Lei Fan, Jian Fang, Wenxing Fang, Marco Fargetta, Dmitry Fedoseev, Zhengyong Fei, Li-Cheng Feng, Qichun Feng, Richard Ford, Amélie Fournier, Haonan Gan, Feng Gao, Alberto Garfagnini, Arsenii Gavrikov, Marco Giammarchi, Nunzio Giudice, Maxim Gonchar, Guanghua Gong, Hui Gong, Yuri Gornushkin, Alexandre Göttel, Marco Grassi, Vasily Gromov, Minghao Gu, Xiaofei Gu, Yu Gu, Mengyun Guan, Yuduo Guan, Nunzio Guardone, Cong Guo, Jingyuan Guo, Wanlei Guo, Xinheng Guo, Yuhang Guo, Paul Hackspacher, Caren Hagner, Ran Han, Yang Han, Miao He, Wei He, Tobias Heinz, Patrick Hellmuth, Yuekun Heng, Rafael Herrera, YuenKeung Hor, Shaojing Hou, Yee Hsiung, Bei-Zhen Hu, Hang Hu, Jianrun Hu, Jun Hu, Shouyang Hu, Tao Hu, Yuxiang Hu, Zhuojun Hu, Guihong Huang, Hanxiong Huang, Kaixuan Huang, Wenhao Huang, Xin Huang, Xingtao Huang, Yongbo Huang, Jiaqi Hui, Lei Huo, Wenju Huo, Cédric Huss, Safeer Hussain, Ara Ioannisian, Roberto Isocrate, Beatrice Jelmini, Ignacio Jeria, Xiaolu Ji, Huihui Jia, Junji Jia, Siyu Jian, Di Jiang, Wei Jiang, Xiaoshan Jiang, Xiaoping Jing, Cécile Jollet, Jari Joutsenvaara, Leonidas Kalousis, Philipp Kampmann, Li Kang, Rebin Karaparambil, Narine Kazarian, Amina Khatun, Khanchai Khosonthongkee, Denis Korablev, Konstantin Kouzakov, Alexey Krasnoperov, Nikolay Kutovskiy, Pasi Kuusiniemi, Tobias Lachenmaier, Cecilia Landini, Sébastien Leblanc, Victor Lebrin, Frederic Lefevre, Ruiting Lei, Rupert Leitner, Jason Leung, Daozheng Li, Demin Li, Fei Li, Fule Li, Gaosong Li, Huiling Li, Mengzhao Li, Min Li, Nan Li, Nan Li, Qingjiang Li, Ruhui Li, Rui Li, Shanfeng Li, Tao Li, Teng Li, Weidong Li, Weiguo Li, Xiaomei Li, Xiaonan Li, Xinglong Li, Yi Li, Yichen Li, Yufeng Li, Zepeng Li, Zhaohan Li, Zhibing Li, Ziyuan Li, Zonghai Li, Hao Liang, Hao Liang, Jiajun Liao, Ayut Limphirat, Guey-Lin Lin, Shengxin Lin, Tao Lin, Jiajie Ling, Ivano Lippi, Fang Liu, Haidong Liu, Haotian Liu, Hongbang Liu, Hongjuan Liu, Hongtao Liu, Hui Liu, Jianglai Liu, Jinchang Liu, Min Liu, Qian Liu, Qin Liu, Runxuan Liu, Shubin Liu, Shulin Liu, Xiaowei Liu, Xiwen Liu, Yan Liu, Yunzhe Liu, Alexey Lokhov, Paolo Lombardi, Claudio Lombardo, Kai Loo, Chuan Lu, Haoqi Lu, Jingbin Lu, Junguang Lu, Shuxiang Lu, Bayarto Lubsandorzhiev, Sultim Lubsandorzhiev, Livia Ludhova, Arslan Lukanov, Daibin Luo, Fengjiao Luo, Guang Luo, Shu Luo, Wuming Luo, Xiaojie Luo, Vladimir Lyashuk, Bangzheng Ma, Bing Ma, Qiumei Ma, Si Ma, Xiaoyan Ma, Xubo Ma, Jihane Maalmi, Jingyu Mai, Yury Malyshkin, Roberto Carlos Mandujano, Fabio Mantovani, Francesco Manzali, Xin Mao, Yajun Mao, Stefano M. Mari, Filippo Marini, Cristina Martellini, Gisele Martin-Chassard, Agnese Martini, Matthias Mayer, Davit Mayilyan, Ints Mednieks, Artur Meinusch, Yue Meng, Anselmo Meregaglia, Emanuela Meroni, David Meyhöfer, Mauro Mezzetto, Jonathan Miller, Lino Miramonti, Marta Colomer Molla, Paolo Montini, Michele Montuschi, Axel Müller, Massimiliano Nastasi, Dmitry V. Naumov, Elena Naumova, Diana Navas-Nicolas, Igor Nemchenok, Minh Thuan Nguyen Thi, Feipeng Ning, Zhe Ning, Hiroshi Nunokawa, Lothar Oberauer, Juan Pedro Ochoa-Ricoux, Alexander Olshevskiy, Domizia Orestano, Fausto Ortica, Rainer Othegraven, Alessandro Paoloni, Sergio Parmeggiano, Yatian Pei, Luca Pelicci, Nicomede Pelliccia, Anguo Peng, Haiping Peng, Yu Peng, Zhaoyuan Peng, Frédéric Perrot, Pierre-Alexandre Petitjean, Fabrizio Petrucci, Oliver Pilarczyk, Luis Felipe Piñeres Rico, Artyom Popov, Pascal Poussot, Ezio Previtali, Fazhi Qi, Ming Qi, Sen Qian, Xiaohui Qian, Zhen Qian, Hao Qiao, Zhonghua Qin, Shoukang Qiu, Gioacchino Ranucci, Neill Raper, Reem Rasheed, Alessandra Re, Henning Rebber, Abdel Rebii, Mariia Redchuk, Bin Ren, Jie Ren, Barbara Ricci, Mariam Rifai, Mathieu Roche, Narongkiat Rodphai, Aldo Romani, Bedřich Roskovec, Xichao Ruan, Arseniy Rybnikov, Andrey Sadovsky, Paolo Saggese, Simone Sanfilippo, Anut Sangka, Utane Sawangwit, Julia Sawatzki, Michaela Schever, Cédric Schwab, Konstantin Schweizer, Alexandr Selyunin, Andrea Serafini, Giulio Settanta, Mariangela Settimo, Zhuang Shao, Vladislav Sharov, Arina Shaydurova, Jingyan Shi, Yanan Shi, Vitaly Shutov, Andrey Sidorenkov, Fedor Šimkovic, Chiara Sirignano, Jaruchit Siripak, Monica Sisti, Maciej Slupecki, Mikhail Smirnov, Oleg Smirnov, Thiago Sogo-Bezerra, Sergey Sokolov, Julanan Songwadhana, Boonrucksar Soonthornthum, Albert Sotnikov, Ondřej Šrámek, Warintorn Sreethawong, Achim Stahl, Luca Stanco, Konstantin Stankevich, Dušan Štefánik, Hans Steiger, Jochen Steinmann, Tobias Sterr, Matthias Raphael Stock, Virginia Strati, Alexander Studenikin, Jun Su, Shifeng Sun, Xilei Sun, Yongjie Sun, Yongzhao Sun, Zhengyang Sun, Narumon Suwonjandee, Michal Szelezniak, Jian Tang, Qiang Tang, Quan Tang, Xiao Tang, Vidhya Thara Hariharan, Eric Theisen, Alexander Tietzsch, Igor Tkachev, Tomas Tmej, Marco Danilo Claudio Torri, Konstantin Treskov, Andrea Triossi, Giancarlo Troni, Wladyslaw Trzaska, Cristina Tuve, Nikita Ushakov, Vadim Vedin, Giuseppe Verde, Maxim Vialkov, Benoit Viaud, Cornelius Moritz Vollbrecht, Cristina Volpe, Katharina Von Sturm, Vit Vorobel, Dmitriy Voronin, Lucia Votano, Pablo Walker, Caishen Wang, Chung-Hsiang Wang, En Wang, Guoli Wang, Jian Wang, Jun Wang, Lu Wang, Meifen Wang, Meng Wang, Meng Wang, Ruiguang Wang, Siguang Wang, Wei Wang, Wei Wang, Wenshuai Wang, Xi Wang, Xiangyue Wang, Yangfu Wang, Yaoguang Wang, Yi Wang, Yi Wang, Yifang Wang, Yuanqing Wang, Yuman Wang, Zhe Wang, Zheng Wang, Zhimin Wang, Zongyi Wang, Apimook Watcharangkool, Wei Wei, Wei Wei, Wenlu Wei, Yadong Wei, Kaile Wen, Liangjian Wen, Christopher Wiebusch, Steven Chan-Fai Wong, Bjoern Wonsak, Diru Wu, Qun Wu, Zhi Wu, Michael Wurm, Jacques Wurtz, Christian Wysotzki, Yufei Xi, Dongmei Xia, Xiang Xiao, Xiaochuan Xie, Yuguang Xie, Zhangquan Xie, Zhao Xin, Zhizhong Xing, Benda Xu, Cheng Xu, Donglian Xu, Fanrong Xu, Hangkun Xu, Jilei Xu, Jing Xu, Meihang Xu, Yin Xu, Baojun Yan, Taylor Yan, Wenqi Yan, Xiongbo Yan, Yupeng Yan, Changgen Yang, Chengfeng Yang, Huan Yang, Jie Yang, Lei Yang, Xiaoyu Yang, Yifan Yang, Yifan Yang, Haifeng Yao, Jiaxuan Ye, Mei Ye, Ziping Ye, Frédéric Yermia, Na Yin, Zhengyun You, Boxiang Yu, Chiye Yu, Chunxu Yu, Hongzhao Yu, Miao Yu, Xianghui Yu, Zeyuan Yu, Zezhong Yu, Cenxi Yuan, Chengzhuo Yuan, Ying Yuan, Zhenxiong Yuan, Baobiao Yue, Noman Zafar, Vitalii Zavadskyi, Shan Zeng, Tingxuan Zeng, Yuda Zeng, Liang Zhan, Aiqiang Zhang, Bin Zhang, Binting Zhang, Feiyang Zhang, Guoqing Zhang, Honghao Zhang, Jialiang Zhang, Jiawen Zhang, Jie Zhang, Jin Zhang, Jingbo Zhang, Jinnan Zhang, Mohan Zhang, Peng Zhang, Qingmin Zhang, Shiqi Zhang, Shu Zhang, Tao Zhang, Xiaomei Zhang, Xin Zhang, Xuantong Zhang, Xueyao Zhang, Yinhong Zhang, Yiyu Zhang, Yongpeng Zhang, Yu Zhang, Yuanyuan Zhang, Yumei Zhang, Zhenyu Zhang, Zhijian Zhang, Fengyi Zhao, Jie Zhao, Rong Zhao, Runze Zhao, Shujun Zhao, Dongqin Zheng, Hua Zheng, Yangheng Zheng, Weirong Zhong, Jing Zhou, Li Zhou, Nan Zhou, Shun Zhou, Tong Zhou, Xiang Zhou, Jiang Zhu, Jingsen Zhu, Kangfu Zhu, Kejun Zhu, Zhihang Zhu, Bo Zhuang, Honglin Zhuang, Liang Zong, Jiaheng Zou · CC BY 4.0 · commons.wikimedia.org
Datum
26. August 2025
Art des Ereignisses
Experiment
Beteiligte
Wang Yifang, Cao Jun (Jun Cao)
Experimente
JUNO

Die Lage zuvor

In den 2020er-Jahren waren alle drei Mischungswinkel und beide Massenaufspaltungen bekannt, nicht aber das Vorzeichen der großen Aufspaltung, die Massenordnung. 2008 schlugen Physiker des Instituts für Hochenergiephysik (IHEP) in Peking, die gerade das Daya-Bay-Experiment entworfen hatten, einen anderen Weg vor: Reaktor-Antineutrinos in etwa 53 km Abstand messen, wo die schnelle, von Δm²31 getriebene Oszillation auf der langsamen solaren Oszillation aufsitzt. Die feinen Wellen im Energiespektrum hängen leicht von der Ordnung ab, ohne auf Materieeffekte angewiesen zu sein.

Der Haken war die Präzision. Um die Wellen aufzulösen, brauchte ein Detektor eine Energieauflösung von etwa 3 Prozent bei 1 MeV, weit besser als jeder große Flüssigszintillator-Detektor zuvor. Die Chinesische Akademie der Wissenschaften und die Provinz Guangdong genehmigten JUNO 2013; 2015 begann bei Jiangmen der Bau unter Tage, geleitet von Wang Yifang und Cao Jun.

Was geschah

Die Installation des Detektors dauerte von Dezember 2021 bis Dezember 2024. Kern ist eine Acrylkugel von 35,4 m Durchmesser, gehalten von einem Edelstahlgerüst mit 41,1 m Durchmesser und umgeben von etwa 17 600 großen 20-Zoll- und 25 600 kleinen 3-Zoll-Photomultipliern. Das Ganze steht in einem 44 m tiefen Wasserbecken, das abschirmt und kosmische Myonen markiert.

Das Befüllen begann mit rund 60 000 Tonnen Reinstwasser über etwa 45 Tage; danach wurde die Kugel etwa sechs Monate lang mit 20 000 Tonnen Flüssigszintillator gefüllt, während das Wasser schrittweise verdrängt wurde. Dabei überwachte der von Mainz beigesteuerte Vordetektor OSIRIS die Radioreinheit der Flüssigkeit.

Am 26. August 2025 gab das IHEP bekannt, dass die Befüllung abgeschlossen sei und die physikalische Datennahme begonnen habe. Wang Yifang sprach von einem „historischen Meilenstein“.

  • Tiefe: etwa 700 m Gesteinsüberdeckung
  • Abstand: etwa 52,5 km zu den Kernkraftwerken Taishan und Yangjiang
  • Target: 20 000 Tonnen Flüssigszintillator
  • Kollaboration: über 700 Forschende aus 74 Institutionen in 17 Ländern und Regionen

Warum es wichtig ist

JUNO ist das erste der Neutrino-Observatorien der nächsten Generation, das in Betrieb ging. Sein Hauptziel ist, die Massenordnung innerhalb von rund sechs Jahren mit etwa 3σ zu bestimmen, unabhängig von den Beschleunigerexperimenten DUNE und Hyper-Kamiokande. Außerdem wird es θ12, Δm²21 und Δm²31 auf unter ein Prozent genau messen und Sonnen-, atmosphärische, Supernova- und Geoneutrinos untersuchen. Ein kleiner Satellitendetektor, TAO, nahe einem Reaktor wird das unoszillierte Spektrum im Detail vermessen.

Der Detektor bewährte sich schnell: Weniger als drei Monate später, am 19. November 2025, präsentierte JUNO erste physikalische Ergebnisse mit Rekordpräzision bei den solaren Oszillationsparametern.

Häufige Fragen

Wann startete JUNO?

JUNO begann am 26. August 2025 mit der physikalischen Datennahme, nachdem der Detektor mit 20 000 Tonnen Flüssigszintillator gefüllt war.

Was ist JUNOs Hauptziel?

Die Massenordnung der Neutrinos aus der Feinstruktur des Reaktor-Antineutrinospektrums in etwa 52,5 km Abstand zu bestimmen.

Warum ist die Energieauflösung für JUNO so wichtig?

Die Ordnung zeigt sich als kleine Wellen im Spektrum, die sich nur mit einer Auflösung von etwa 3 Prozent bei 1 MeV auflösen lassen.

Originalarbeiten

  1. VorschlagF. An et al. (JUNO Collaboration), Neutrino physics with JUNO, J. Phys. G 43, 030401 (2016)DOI 10.1088/0954-3899/43/3/030401
  2. VorschlagA. Abusleme et al. (JUNO Collaboration), JUNO physics and detector, Prog. Part. Nucl. Phys. 123, 103927 (2022)DOI 10.1016/j.ppnp.2021.103927arXiv:2104.02565

Begriffe

Erwähnt in 3 Seiten

Stand: · Redaktionelle Grundsätze

Diese Seite zitieren

Text

Neutrino Atlas (2026): „2025: JUNO beginnt mit der Datennahme“. Online: https://neutrino-atlas.com/de/timeline/2025-juno-starts/ (abgerufen am 22.11.2026).

BibTeX

@misc{neutrinoatlas2026timeline2025junostarts,
  title        = {2025: JUNO beginnt mit der Datennahme},
  author       = {{Neutrino Atlas}},
  year         = {2026},
  url          = {https://neutrino-atlas.com/de/timeline/2025-juno-starts/},
  note         = {Abgerufen am 2026-11-22},
  language     = {german}
}

Zurück zur Timeline